σελφ σερβις - 1.200 καταστήματα άλλαξαν την εικόνα του κλάδου

Κυριακή, 17 Νοεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

1.200 καταστήματα άλλαξαν την εικόνα του κλάδου

12 Μαρτίου 2019 | 09:26 Γράφει ο Πλάτωνας  Τσούλος Topics: Αγορά,Καταστήματα

Περί τα 1.200 καταστήματα σούπερ μάρκετ, που κατά την τελευταία τριετία είτε άλλαξαν χέρια είτε λειτούργησαν για πρώτη φορά, ανέτρεψαν πλήρως τη συνολική εικόνα της οργανωμένης λιανικής, όπως και τις ισορροπίες στο «Top 8» του κλάδου, αλλά και στη ζώνη των μικρομεσαίων δυνάμεών του.

Aπό μια πρώτη καταμέτρηση των αλλαγών που επήλθαν στο χάρτη του κλάδου, το σελφ σέρβις υπολόγισε σε 951 τα καταστήματα που άλλαξαν χέρια μέσω εξαγορών και «διασώσεων» και σε περισσότερα από 250 αυτά που λειτούργησαν για πρώτη φορά κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Στην τριετία 2016-2018 φαίνεται, λοιπόν, πως ήλθαν τα πάνω κάτω στο λιανεμπόριο τροφίμων. Η σφοδρότητα των εξελίξεων ήταν τόσο μεγάλη που επέδρασε οριζόντια, με αποτέλεσμα να υπάρξει αλλαγή συσχετισμών στην κορυφή της πυραμίδας, με βίαιο μάλιστα τρόπο. Ο τρίτος «παίκτης» της αγοράς, η Σκλαβενίτης, βρέθηκε πρώτος και με μεγάλη μάλιστα διαφορά από τον δεύτερο, την ΑΒ Βασιλόπουλος, η οποία αισθάνεται πίσω της τώρα πια την ανάσα του τρίτου «παίκτη» του κλάδου, που δεν είναι άλλος από τη Lidl. Κύμα σήκωσε κι η «εξαφάνιση» (κατόπιν εξαγοράς) της Αφοί Βερόπουλοι από την κλαδική αγορά, ενώ τη γραμμή της συγκεντροποίησης ακολούθησαν και ορισμένα από τα μικρότερα δίκτυα πωλήσεων, τα οποία αντί να παραδώσουν τα οχυρά τους στους ισχυρούς, όπως κάποιοι νόμιζαν, πέρασαν στην αντεπίθεση. Με άλλα λόγια, οι μετατοπίσεις του τζίρου κατά κύματα ενεργοποίησε τα αμυντικά αντανακλαστικά τους, οπότε αποδύθηκαν σε έναν αγώνα ανάσχεσης των επιπτώσεων από τη συγκέντρωση του κλάδου, άλλοι μέσω εξαγορών μικρότερου βεληνεκούς, άλλοι μέσω γενναίων επενδύσεων επέκτασης των δικτύων τους κι άλλοι και με τις δύο τακτικές. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών μεγάλοι χαμένοι της τελευταίας τριετίας ήταν και είναι οι μικρές τοπικές λιανεμπορικές επιχειρήσεις, τα καταστήματα γειτονιάς, που συνθλίβονται υπό την πίεση του ανταγωνισμού. Κάποια, λίγα ωστόσο, αναζήτησαν στέγη σε ομίλους αγορών ή σε νέα επώνυμα σχήματα, ενώ κάποια άλλα επέλεξαν το κάλυμμα του franchise για να διαφυλάξουν το τζίρο τους. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο κύριος όγκος των μικρών και ανεξάρτητων δυνάμεων του κλάδου παρέμεινε και είναι απροστάτευτος κι εκτεθειμένος στις ραγδαίες εξελίξεις.

Τα 8 deals που άλλαξαν την αγορά
Ας δούμε, λοιπόν, τις κινήσεις που άφησαν το ίχνος τους στις εξελίξεις της οργανωμένης λιανικής κατά την τριετία 2016-2018. Την ισχυρότερη δόνηση στον κλάδο την προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, η υπαγωγή των δομών της Μαρινόπουλος στη Σκλαβενίτης, η οποία ανέλαβε τις υποχρεώσεις της πτωχευμένης, άλλοτε leader της αγοράς. Στα χέρια της Σκλαβενίτης, μετά το κλείσιμο αρκετών εμπορικών μονάδων κατόπιν στρατηγικής απόφασης της εταιρείας και υποχρεώσεών της έναντι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ευδοκιμούν τελικά 361 καταστήματα, που λειτουργούν τώρα υπό το σήμα της και τη διοίκηση της Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτη (ΕΥΣ). Σε όσα από τα καταστήματα που άλλοτε ανήκαν στη Μαρινόπουλος, δεν αναρτήθηκε το σήμα της, ήδη είναι αναρτημένα τα εμπορικά σήματα διαφόρων άλλων αλυσίδων. Το σίγουρο είναι ότι δεν παρέμειναν κλειστά.

Η δεύτερη σε ισχύ δόνηση, που προηγήθηκε της πρώτης, προκλήθηκε από την εξαγορά των 179 καταστημάτων της Αφοί Βερόπουλοι από τη Metro, που επίσης έκλεισε ένα μικρό αριθμό καταστημάτων, πολλά από τα οποία και σε αυτή την περίπτωση ενσωματώθηκαν σε άλλα δίκτυα πωλήσεων. Μια ακόμη υπολογίσιμη δόνηση στην οργανωμένη λιανική προκάλεσε η εξαγορά των 45 σούπερ μάρκετ της Προμηθευτικής στην Αττική από την ηγέτιδα της Βόρειας Ελλάδας, τη Μασούτης, όχι τόσο λόγω του αριθμού των καταστημάτων ή του ειδικού βάρους τους στα οικονομικά μεγέθη του κλάδου όσο συνεπεία της επέκτασης της Μασούτης στην πρωτεύουσα και της διεκδίκησης από αυτήν του τίτλου της αλυσίδας εθνικού βεληνεκούς. Πέραν αυτών καταγράφουμε επίσης την ένταξη των 98 καταστημάτων της CRM Αριάδνη στην ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, όπως και των 11 σημείων πώλησης της Μέριμνα, αλλά και των 40 σούπερ μάρκετ της Υπέρ Γρηγοριάδης στην ίδια εταιρεία, η οποία, μάλιστα, έθεσε πρόσφατα υπό την κυριότητά της στη Θεσσαλονίκη και τα 11 καταστήματα της ΜΑΚΟ (Συκιές και Ωραιόκαστρο). Στο χορό της επιθετικής επέκτασης προσανατολίσθηκε κι η Market In, που έθεσε υπό τον έλεγχό της 25 σούπερ μάρκετ –άλλοτε επωνυμίας διαδοχικά των Αρβανιτίδης και Καρυπίδης– κατόπιν συμφωνιών με τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που τα στέγαζαν, ενώ ανάλογα κινήθηκε και στην Πελοπόννησο, ανεβάζοντας την ταμπέλα της στα οκτώ «χηρεμένα» σούπερ μάρκετ μετά την πτώχευση της τοπικής Καραγιάννης.

Η Bazaar από την πλευρά της έχει συμφωνήσει με την ΕΥΣ να εξαγοράσει τα 16 σούπερ μάρκετ της Κρόνος στην Πάτρα (εκ των εκκρεμοτήτων του deal της Σκλαβενίτης με τη Μαρινόπουλος, στην οποία ανήκε η Κρόνος κατόπιν εξαγοράς, αλλά χωρίς να έχουν καλυφθεί μέχρι την κατάρρευσή της οι υποχρεώσεις της έναντι των ιδρυτών της Κρόνος, της οικογένειας Καρακίτσου), τα οποία αυτές τις ημέρες περνούν επιτέλους υπό τον πλήρη έλεγχο της ΕΥΣ. Αναμένεται ήδη η συνυπογραφή της σχετικής συμφωνίας με την οικογένεια Καρακίτσου.

Στη λίστα των δυναμικών κινήσεων εντάσσεται και η συμφωνία της Spar Hellas με τον όμιλο αγορών Αστέρας για τη σταδιακή μετατροπή, στο πλαίσιο του συστήματος franchise, καταστημάτων μελών του ομίλου σε Spar. Στα τέλη του 2018 ήδη 62 σούπερ μάρκετ είχαν αναρτήσει το σήμα Spar. Θα ήταν παράληψη να μην συνυπολογίσουμε τη συμμαχία της Ήλιος –σύστημα Franchise– με την εταιρεία Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες, μια συμμαχία που αφορούσε 95 καταστήματα της πρώτης.

Με αμείωτη ένταση οι επενδύσεις στα δίκτυα
Στην τριετία 2016-2018 δεν έλειψαν ασφαλώς οι επενδύσεις στη ίδρυση νέων καταστημάτων. Ίσως, μάλιστα, υλοποιήθηκαν με μεγαλύτερη φούρια από ότι τα προηγούμενα χρόνια, λόγω της πίεσης που αισθάνθηκαν οι αλυσίδες να επεκταθούν, καταλαμβάνοντας η κάθε μια νέες εμπορικές θέσεις, προλαμβάνοντας τον ανταγωνισμό της. Η ΑΒ Βασιλόπουλος, για παράδειγμα, που απείχε από τις μεγάλες εξαγορές την εξεταζόμενη περίοδο, ίδρυσε περισσότερα από 80 νέα σούπερ μάρκετ. Φέτος εντείνει το επεκτατικό της πλάνο, βασισμένη τώρα και στο σχέδιο διείσδυσης στις πυκνοκατοικημένες περιοχές της Αττικής και εν ευθέτω χρόνω της Θεσσαλονίκης, με μικρά σημεία πώλησης. Η Metro, αν και είχε το βαρύ λογαριασμό της ριζικής ανακαίνισης όλων των καταστημάτων που πέρασαν στα χέρια της από την Αφοί Βερόπουλοι, εγκαινίασε και 15 νέα σούπερ μάρκετ. Επίσης, η Γαλαξίας, που δεν μπήκε στο χορό των εξαγορών, ίδρυσε 13 νέα σούπερ μάρκετ, η Lidl εγκαινίασε 5 νέα, η Market In περί τα 25, η Bazaar περί τα 17, η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός δημιούργησε 60 νέα σούπερ μάρκετ, η Μασούτης ακόμη 10, όπως και η Ελληνικά Market άλλα τόσα.

Η πρόκληση
Πρόκληση για τις επιχειρήσεις του κλάδου συνεχίζει να είναι η αναμέτρηση των ανταγωνιστών στην ένταση των επενδύσεών τους για την κατάληψη νέων θέσεων στον εμπορικό χάρτη της χώρας, ενόσω η προσοχή όλων παραμένει τεταμένη για τη λήψη κάθε νέου σήματος επιθετικής επέκτασης, με το ερώτημα: Ποιος θα αναλάβει μια τέτοια πρωτοβουλία, τι έκταση και ειδικό βάρος θα έχει αυτή και με τι συνέπειες για τους υπόλοιπους στην κλαδική αγορά. Ασφαλώς η λογική «φωτογραφίζει» μόνο όσους μπορούν να πάρουν τη σκυτάλη. Πάντως, και μόνο το γεγονός ότι οι Σκλαβενίτης και Metro, που άλλοτε διατείνονταν ότι καν δεν ήταν στον ορίζοντα των διοικήσεών τους η επέκταση μέσω εξαγορών, ήταν αυτές που έδρασαν ως καταλύτης εκτεταμένων αλλαγών στο χάρτη του λιανεμπορίου, δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ασφαλή συμπεράσματα. Πάντως, οι αναλυτές θεωρούν βέβαιο πως ο κύκλος συγκέντρωσης του κλάδου θα έχει και συνέχεια, η οποία δεν θα αργήσει να φανεί. Είναι γνωστές, άλλωστε, οι απόψεις ότι «η οργανωμένη λιανική στην Ελλάδα δεν χωράει περισσότερα από τέσσερα-πέντε δίκτυα», αριθμός που απέχει από το «Τορ 8» που περιγράψαμε. Άρα, το ερώτημα είναι ποιος έχει ή μπορεί να βρει το απαιτούμενο κεφάλαιο για τις νέες ανατρεπτικές πρωτοβουλίες…

σελφ σερβις (T. 491)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION