σελφ σερβις - Αγορές στα σούπερ μάρκετ: Τρεις σημαντικές αλλαγές που έφεραν πανδημία & lockdown In

Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2020

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Αγορές στα σούπερ μάρκετ: Τρεις σημαντικές αλλαγές που έφεραν πανδημία & lockdown In

8 Σεπτεμβρίου 2020 | 09:34 Γράφει ο Λευτέρης  Κιοσές Topics: Έρευνα

Η πανδημία του COVID-19 και το επακόλουθο lockdown επηρέασαν πολλές πτυχές της καθημερινότητας των καταναλωτών, ανάμεσα τους και τον τρόπο που αγοράζουν τρόφιμα και γενικά τα είδη παντοπωλείου. Στο πλαίσιο των κυλιόμενων ερευνών του ΙΕΛΚΑ για την πανδημία (έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα 7 κύματα της έρευνας) αναγνωρίστηκαν διάφορες αλλαγές που αφορούν την επίσκεψη των καταστημάτων, τη διαδικασία επιλογής προϊόντων, ακόμα και τις διατροφικές συνήθειες.

Με την άρση των μέτρων περιορισμού κυκλοφορίας και το άνοιγμα των κλειστών κλάδων, επανέρχεται σταδιακά μία φαινομενική κανονικότητα στην αγορά. Παραμένουν, όμως, προς διερεύνηση σημαντικά ερωτήματα, που αφορούν το κατά πόσο οι αλλαγές που προκάλεσε η πανδημία στην αγοραστική συμπεριφορά θα διατηρηθούν στο εγγύς μέλλον, αλλά και το αν και πώς αυτή η κρίση άλλαξε τη συνολική συμπεριφορά των καταναλωτών. Με βάση τα ευρήματα των τελευταίων δύο κυμάτων της κυλιόμενης έρευνας καταναλωτών του ΙΕΛΚΑ μπορούμε να συζητήσουμε κάποιες αρχικές εκτιμήσεις.

Νέα επισκεψιμότητα
Τα μέτρα περιορισμού του συνωστισμού σε συνδυασμό με τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας κατά την περίοδο της καραντίνας, μείωσαν δραστικά τις επισκέψεις σε όλα τα κανάλια φυσικής πώλησης τροφίμων. Ο μέσος αριθμός εβδομαδιαίων επισκέψεων για αγορές τροφίμων μειώθηκε από 13,6 σε μόλις 6,1, δηλαδή κατά 55%. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή καταγράφηκε στη λαϊκή αγορά, όπου οι επισκέψεις μειώθηκαν από 1,7 σε 0,3, ήτοι κατά 83%. Οι μικρότερες, αλλά και πάλι σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν στο σούπερ μάρκετ και στα αρτοπωλεία-φούρνους, κατά 44%, από 3,4 σε 1,9 και από 3,7 σε 2,0 αντίστοιχα. Η εκτίμηση είναι ότι τις τελευταίες 3 εβδομάδες του Ιουνίου υπήρξε διόρθωση σε αυτά τα ποσοστά, αλλά και πάλι παραμένει μειωμένος ο αριθμός επισκέψεων, κάτι που μεταφράζεται σε μεγαλύτερη αξία καλαθιού, αλλά και σε χρόνο επίσκεψης.

Η αλλαγή αυτή έχει αλυσιδωτές επιδράσεις, όπως για παράδειγμα την ένταση χρήσης λίστας για τις αγορές σε σχέση με το παρελθόν. Η τάση αυτή, σε συνδυασμό με τις ουρές που καταγράφονταν, οδήγησαν αρκετούς καταναλωτές να αλλάξουν την ημέρα και την ώρα επίσκεψης. Χαρακτηριστικό είναι ότι για πρώτη φορά καταγράφεται μεγαλύτερη τάση για επίσκεψη τις καθημερινές σε σχέση με το Σάββατο, κάτι που αποδίδεται στην άνεση των αγορών τις καθημερινές, τον μικρότερο αριθμό ατόμων στα καταστήματα κατά τις συγκεκριμένες ημέρες, καθώς και στον φόβο για συγχρωτισμό την Παρασκευή και το Σάββατο. Άλλωστε, όπως φαίνεται και στο δεύτερο διάγραμμα, το 42% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι επιλέγει ώρα και ημέρα επίσκεψης με βάση την εκτιμώμενη κίνηση του καταστήματος, το 22% γιατί το βολεύει σε σχέση με την εργασία του και μόλις το 26% γιατί έτσι έχει συνηθίσει.

Ασφάλεια και υγιεινή
Η ανασφάλεια που προκάλεσε η πανδημία είναι ίσως η βασικότερη πηγή των αλλαγών που καταγράφονται και στην αγοραστική εμπειρία. Είναι μάλιστα ιδιαίτερα εμφανής σε δύο σημεία: στην επιλογή προϊόντων και καταστημάτων και στα μέτρα προστασίας κατά την επίσκεψη. Το πρώτο σημείο μας βοηθάει να εκτιμήσουμε το μέγεθος και την έκταση των συμπεριφορικών αλλαγών και το δεύτερο τη χρονική διάρκεια που θα έχει η επίδραση αυτή στην αγοραστική συμπεριφορά.

Σε σχέση με τα κριτήρια επιλογής τροφίμων, υπάρχει μία ουσιώδης μεταστροφή σε σχέση με πριν, ως προς την ασφάλεια και την υγιεινή. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στο τρίτο διάγραμμα, ενώ στη μέτρηση του Δεκεμβρίου που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της έρευνας καταναλωτών του ΙΕΛΚΑ τα βασικά κριτήρια επιλογής τροφίμων ήταν η ποιότητα και τα χρήματα, τον Απρίλιο η εικόνα έχει αλλάξει τελείως. Βασικά κριτήρια πλέον είναι η Υγιεινή και η Ασφάλεια, με 31%, και ο χρόνος-άνεση-ευκολία, με 23%. Η πρώτη τάση συνδέεται ξεκάθαρα με την πανδημία του COVID-19, καθώς οι καταναλωτές αναζητούν στην επίσκεψη τους πρώτα απ’ όλα την προστασία από τον κορωνοϊό, αλλά και με την ταχύτητα στην επίσκεψη, η οποία συνδέεται και με τους περιορισμούς πρόσβασης στα καταστήματα, αλλά και με τη διασφάλιση της μικρότερης δυνατής έκθεσης στον κίνδυνο μόλυνσης.

Το δεύτερο σκέλος των αιτιών συζητήθηκε εκτενώς στην προηγούμενη ενότητα, αλλά μας δίνει τη δυνατότητα να σχολιάσουμε την ακόμη μεγαλύτερη σημασία που αποκτά το convenience. Πρόκειται για μία τάση η οποία ήταν ήδη σε άνοδο πριν από την πανδημία, αλλά με καταλύτη τον κορωνοϊό οι εξελίξεις επιταχύνονται, όπως καταγράφεται τόσο στη στροφή σε πιο άνετες-εύκολες επισκέψεις όσο και στην αποφυγή από μέρος του κοινού των επισκέψεων, με αποτέλεσμα την ένταση της αύξησης των ηλεκτρονικών αγορών, αλλά και συνολικά των αγορών από απόσταση και την παραγγελία για παράδοση κατ’ οίκον.

Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε επίσης η πρόθεση των καταναλωτών να διατηρήσουν τα μέτρα προστασίας που υιοθέτησαν λόγω της πανδημίας. Η κύρια τάση που θα διατηρηθεί από τους περισσότερους καταναλωτές είναι να έχουν μαζί τους απολυμαντικό, όπως δηλώνει σχεδόν 1 στους 2 καταναλωτές (47%) για τουλάχιστον ένα έτος ακόμα. Το 41% θα συνεχίσει να φοράει μάσκα και το 38% να φοράει γάντια, τουλάχιστον ως το 2021. Το 34% θα συνεχίσει να παραγγέλνει προϊόντα για παράδοση κατ’ οίκον, ενώ, τέλος, το 42% θα συνεχίσει να αποφεύγει να βγαίνει έξω, παρότι έχουν αρθεί τα μέτρα περιορισμού κυκλοφορίας. Αυτό το 42% είναι ίσως το πιο σημαντικό εύρημα από άποψη επίδρασης στις μελλοντικές εξελίξεις.

Πρακτικά καταγράφεται ότι 4 στους 10 καταναλωτές θα συνεχίσουν να έχουν μία ιδιαίτερα προσεκτική συμπεριφορά και είναι ασαφές το αν και πότε θα την αλλάξουν. Αυτό μπορεί να πηγάζει από ενδεχόμενα προβλήματα υγείας, από ηλικιακούς παράγοντες (άλλωστε το ελληνικό καταναλωτικό κοινό, όπως και ο γενικός πληθυσμός της χώρας, έχει υψηλά ποσοστά ηλικιωμένων).

«Εθνοκεντρισμός»
Η τρίτη ιδιαίτερα σημαντική τάση που παρατηρήθηκε στην καταναλωτική συμπεριφορά κατά τη μελετώμενη περίοδο είναι η αύξηση ενός «εθνοκεντρισμού», με την έννοια της ενίσχυσης της άποψης περί ανωτερότητας των προϊόντων ελληνικής προέλευσης. Συγκεκριμένα, στην περίοδο της πανδημίας έχει καταγραφεί μία αύξηση του ποσοστού των καταναλωτών που δηλώνουν ότι προτιμούν περισσότερο προϊόντα ελληνικής προέλευσης από 59% σε 71%. Η εξέλιξη αυτή πηγάζει από την επιτυχή μέχρι σήμερα αντιμετώπιση του κορωνοϊού σε σύγκριση με άλλες χώρες. Οι Έλληνες καταναλωτές νιώθουν πιο περήφανοι εξαιτίας αυτής της εξέλιξης, αλλά και πιο ασφαλείς να καταναλώσουν προϊόντα ελληνικής παραγωγής. Αξίζει να σημειωθεί ότι αντίστοιχα ποσοστά είχαν καταγραφεί την περίοδο 2012-2015.

Οι εξελίξεις το τελευταίο 4μηνο είναι τόσο ραγδαίες όσο και πρωτοφανείς και αυτό είναι κάτι που αποτυπώνεται και στις έρευνες του ΙΕΛΚΑ. Το περιβάλλον που διαμορφώνεται είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο και με γοργούς ρυθμούς έρχεται να προστεθεί στα νέα δεδομένα η ύφεση της οικονομίας, το μέγεθος της οποίας είναι ακόμη απροσδιόριστο. Σε αυτό το αβέβαιο τοπίο, είναι σίγουρο ότι η μετά-κορωνοϊό εποχή έχει νόημα ως όρος, αφού περιλαμβάνει μια σειρά νέων δεδομένων και καθορίζει σημαντικό μέρος των εξελίξεων, αλλά και ως αντικείμενο έρευνας και ανάλυσης.

σελφ σερβις (T. 506)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2020 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION